Tarieven voor beginners – Deel II: waarom € 0,10 vaak als streeftarief wordt voorgesteld

In deel I van mijn reeks over tarieven voor beginners ‘hoe bereken je je ideale tarief‘, hebben we berekend hoeveel je minstens per uur en per woord moet vragen om te overleven en hoeveel je in de ideale wereld vraagt om ook nog een aardig centje over te houden voor investeringen en natuurlijk je privéleven.

Als je situatie er min of meer zoals die van mij uitziet, dan liggen je minimum- en streeftarief ergens tussen de € 0,08 per woord en de € 0,10 per woord. Nu, als je het eerste deel gelezen hebt, weet je misschien ook nog dat € 0,10 per woord vaak als minimum wordt aangeraden. En … dat veel beginnende vertalers moeite hebben met dit tarief.

Want hoe mooi de theorie ook klinkt, tarieven onderhandelen is moeilijk. Veel beginners lijken er niet in te slagen hun vooropgestelde woordtarief te halen. Hoe komt dat precies? Betekent dat dat ervaren vertalers onrealistische tips geven? Niet per se.

In deze blog wil ik graag even partij kiezen voor de ervaren vertalers die zeggen dat € 0,10 per woord een haalbaar tarief is. Het is niet eenvoudig, maar ze hebben wel gelijk, om verschillende redenen. Een van die redenen is: kwaliteit heeft een prijs, zeker als je wil werken aan een duurzame carrière binnen een gezonde markt.

Laten we hieronder eens bekijken wat dat precies betekent.

Disclaimer
Het is verboden om prijsafspraken te maken en dat doe ik ook niet. Ik verplicht je niet om € 0,10 als tarief aan te houden, zeker niet. In deze blog wil ik gewoon graag het idee van beginnende vertalers tackelen dat € 0,10 en meer utopisch is. Ik wil hen tonen dat ook zij hoge tarieven kunnen en mogen vragen. Ik wil hen motiveren dat te doen. Maar het is geen norm voor mij, zoals zal blijken uit mijn volgende blog, waarin ik een heel ander en vooral persoonlijker verhaal zal opsteken.

Voor we beginnen
Ook voor dit artikel geldt dat ik enkel praat over tarieven voor vertaalbureaus en voor vertaling alleen. Met rechtstreekse klanten ga je namelijk op een andere manier te werk om tarieven te onderhandelen. En als je iets anders doet dan vertalen, vraag je natuurlijk andere tarieven.

€ 0,10 per woord, hoe haalbaar is dat?

Het is haalbaar om als beginner zonder ervaring een woordtarief van € 0,10 te onderhandelen. Het is niet makkelijk, maar wel mogelijk. Het bewijs? Een van mijn allereerste klanten heeft dat tarief zonder meer aanvaard. En dat terwijl ik officieel mijn vertaaldiploma zelfs nog niet had behaald (ik ben gestart als freelancer op 1 juni van mijn laatste jaar, toen ik nog al mijn examens moest afleggen).

Maar wat zorgt er nu voor dat € 0,10/woord haalbaar is, zelfs voor beginners? Kwaliteit. Niet hoeveel ervaring je hebt, niet hoeveel referenties je op jouw cv hebt staan, nee. Kwaliteit.

En net hier zit er een grote valkuil: veel klanten verwarren ervaring met kwaliteit. Ze denken dat iemand die al 10 jaar in het vak zit, hoe dan ook een perfecte vertaling zal leveren en dat een beginner nog alles moet leren. Fout.

Als ik even geen blad voor de mond mag nemen, is het zelfs zo dat sommige beginnende vertalers beter zijn dat sommige ‘oude rotten in het vak’. Er zijn nog veel vertalers die, ondanks hun jaren aan ‘ervaring’, te letterlijk vertalen en typische (ver)taalfouten maken. Waarom hebben zij dan meer recht op € 0,10 en hoger dan jij?

Langs de andere kant moet ik ook wel realistisch zijn: zelfs als je als beginnend vertaler veel talent hebt, ben je nog niet perfect. Je moet bijvoorbeeld nog een specialisatie onder de knie krijgen. Oké, dat moet ik toegeven.

Denk na over je eigen vaardigheden

Als je realistisch wil zijn en je dus écht wil weten hoe haalbaar € 0,10/woord voor jou is, moet je jezelf afvragen wat voor kwaliteit je levert: doe je veel opzoekingswerk, laat je je begeleiden door een ervaren vertaler, stel je meteen vragen bij twijfel en school je je voortdurend bij? Dan lever je hoogstwaarschijnlijk wel kwaliteit en moedig ik je aan om € 0,10 te vragen.

Ben je slordig, vergeet je deadlines, maak je veel taalfouten en betrek je de klant amper bij jouw vertaling? Dan ben je waarschijnlijk geen € 0,10 waard …

Denk dus niet alleen goed na over wat je nodig hebt (zie deel I), maar ook over wat je waard bent.

Wist je trouwens dat je met jouw tarief onbewust al een signaal aan de klant doorgeeft dat je goed of slecht bent (om het even zwart-wit te zeggen)? Met een tarief van pakweg € 0,12 per woord gaan er twee associaties samen: je levert kwaliteit of je schat jezelf te hoog in.

Met een tarief van € 0,07 gaat er slechts één associatie gepaard: je levert geen goede kwaliteit. Een klant gaat nooit denken dat je jezelf te laag inschat, want ook dat komt neer op het feit dat je je eigen talent niet kent en je dus niet goed weet wat je doet.

Stel dus nooit vanuit jezelf een laag tarief voor. Dat je na onderhandelingen op een laag tarief uitkomt, dat kan gebeuren, maar stel nooit in jouw allereerste mail naar een potentiële klant een laag tarief voor. Dan laat je onbewust uitschijnen dat je je vak niet kent.

€ 0,10 per woord, hoe krijg ik dat?

Goed, je hebt nu nagedacht of je € 0,10 per woord waard bent of niet. Dan vraag je je nu vast af hoe je dat bedrag (of in het algemeen jouw eigen streefbedrag dat je hebt berekend) ook wel degelijk krijgt. Vertaalbureaus en zelfs directe klanten halen namelijk graag de ene smoes na de andere boven om je te overtuigen toch lager te aanvaarden.

Het is dus aan jou om hen keer op keer te overtuigen van jouw talent en jouw inspanningen. Het is doorbijten en elke dag opnieuw geduld uitoefenen, maar op termijn levert het wel een mooie klantenportefeuille op.

Er bestaat jammer genoeg geen magische formule waarmee je klanten keer op keer succesvol overtuigt. Maar er zijn wel een aantal dingen die je kunt proberen. Hier zijn enkele tips die ik het voorbije jaar verzameld heb:

Treed in discussie met de klant

Leg uit dat jij kwaliteit levert en geef voorbeelden. Leg je werkwijze uit, zeg dat je die en die opleiding hebt gevolgd, vertel dat je eventueel al ervaring hebt met het genre, zeg dat een andere collega/klant positieve feedback gaf. Motiveer tot in de kleinste details waarom jij wél € 0,10 waard bent. Of pakweg € 40 per uur (want ook over uurtarieven kunnen klanten erg lastig doen).

Stel eventueel een proefvertaling voor

Wil de klant je echt niet geloven? Stel zelf een proefvertaling voor. Let wel op: veel klanten gebruiken een proefvertaling ook wel om je op een ‘beleefde’ manier af te wimpelen. In het begin zeggen ze dat ze jouw tarief zullen aanvaarden als de tekst goed is, maar achteraf krijg je vernietigende (vaak onterechte) feedback. Neem deze feedback dus niet te persoonlijk op.

Toon je kwaliteit altijd en overal

Sociale media zijn een geschenk voor beginners. Hou een blog bij met vertalingen van jouw hand, verzamel referenties en positieve commentaren en giet ze in een mooie foto op Instagram, deel professionele artikels op je Facebookpagina om te tonen dat je bezig bent met je vak, en toon ten slotte dat je je specialiseert door bijvoorbeeld terminologielijsten te delen of door regelmatig te tweeten over je onderwerp van specialisatie. Verzamel met andere woorden een uitgebreid portfolio van bewijs dat je aan je klant kunt voorleggen.

Toon gerust jouw ervaring

In mijn beginjaren stuurde ik altijd een overzicht mee met zo goed als álle opdrachten die ik de voorbije maanden gerealiseerd hab, onderverdeeld in duidelijke categorieën volgens specialisatie. Ik merk ook dat ik vaker antwoord krijg als ik duidelijk kan aangeven welke teksten voor wat soort klanten ik al vertaald heb. Heb je nog geen klanten? Maak dan een overzicht van de teksten die je tijdens je opleiding hebt vertaald. Meer tips over cv’s, vind je in mijn blog: cv’s voor vertalers zonder ervaring.

Wees vastberaden, zelfs koppig

Klanten zullen er tijdens het onderhandelen alles aan doen om je ervan te overtuigen dat je onvoldoende goede kwaliteit levert om € 0,10 te kunnen vragen. Laat je niet doen. Hou voet bij stuk. Bij sommige klanten zul je dan toch merken dat ze je tarief aanvaarden of dat ze een tussenoplossing voorstellen.

Mik hoger

Stel eens € 0,11 of zelfs € 0,12 voor als tarief. De klant zal hoogstwaarschijnlijk een lager tarief voorstellen (maar indien niet, well done!), waarop jij natuurlijk vastberaden nee zegt. Als je geluk hebt, zal de klant dan een tussenoplossing voorstellen, misschien wel jouw € 0,10? En zo zijn beide partijen tevreden: de klant gelooft dat hij de onderhandelingen gewonnen heeft en jij hebt je streeftarief via een omweg gekregen.

Wees geduldig

Veel klanten zullen je tarief niet aanvaarden en het zal lang duren voor je een redelijk klantenportfolio hebt opgebouwd, maar op termijn loont het wel. Het is namelijk moeilijker om je tarief te verhogen achteraf dan om meteen de juiste klanten te vinden.

Praat erover met collega’s

Soms, wanneer je de moed dreigt te verliezen, kan het helpen om met collega’s te praten. Zij hebben altijd wel een verhaaltje klaar om je opnieuw hoop te geven.

Zo, dat zijn mijn tips. Heb jij nog andere tips? Aarzel zeker niet om ze te delen, zodat ik ze aan de lijst kan toevoegen.

Waarom is het zo belangrijk om een hoog tarief te vragen?

Het voorbije decennium stellen we twee tegenovergestelde evoluties vast in de vertaalwereld: enerzijds stijgt de vraag naar vertaalwerk nog steeds exponentieel. Elke jaar opnieuw worden de volumes groter en de diensten gespecialiseerder. Anderzijds hebben grote vertaalbureaus sterk ingezet op concurrentie, wat heeft geleid tot een negatieve evolutie die vaak de race to the bottom wordt genoemd.

Sommige vertaalbureaus vragen schandalig lage tarieven. € 0,04 per woord voor vertaling én zogezegd ook revisie zijn niet uit den boze en ook minder grote vertaalbureaus en zelfs directe klanten doen gretig mee. Veel vertalers kregen het de laatste jaren dan ook steeds moeilijker om hun hoge tarieven te behouden, onder andere omdat veel onprofessionele ‘vertalers’ (lees: mensen die twee talen spreken en denken dat ze dan kunnen vertalen) probleemloos aan dergelijke lage tarieven werkten. Ook de evolutie van machinevertaling zet druk op de prijzen.

De omgekeerde beweging

Anno 2018 lijkt die trend, in mijn ogen ten minste, langzaamaan om te keren: bedrijven lijken zich beetje bij beetje te realiseren dat € 0,04 gepaard gaat met erbarmelijke kwaliteit. Ze laten grote vertaalbureaus steeds vaker links liggen en lijken opnieuw een voorkeur te hebben voor freelancers.

Toch is er heel wat schade aangericht: veel allround vertaalbureaus lijken te zijn gestrand op een soort gemiddelde: € 0,08/woord. Hoe vaak ik dat tarief niet voorgesteld krijg, ongelooflijk!

Het is dan ook aan ons, ervaren maar ook beginnende freelancers, om de markt terug te laten herstellen en gezond te laten worden. Hoe vaker we erin slagen € 0,10 en hoger te vragen, hoe beter. Niet alleen voor onze eigen portemonnee, maar ook voor de markt en alle andere toekomstige vertalers en dus voor een duurzame carrière. Omgekeerd ook: hoe vaker we lage tarieven aanvaarden, hoe sneller die de norm worden, hoe vaker we aan oneerlijke concurrentie doen en hoe sneller onze eigen carrière niet langer houdbaar wordt.

Volgende blog …

Deze blog is nog steeds vrij theoretisch. Ik heb bovendien geen enkele keer mijn eigen ervaring gedeeld. Ik was het wel van plan, maar uiteindelijk merkte ik dat deze blog te lang werd en besloot ik het hierbij te laten.

De volgende blog zal ik volledig aan mijn persoonlijke ervaring wijten: ben ik erin geslaagd veel klanten tegen € 0,10 te vinden? Ik verklap je alvast het antwoord: nee. Behalve die ene klant, toevallig, heb ik heel lang moeten zoeken alvorens ik een tweede klant tegen € 0,10 vond. Hoe dat komt, leg ik volgende keer uitgebreid uit (hint: ik heb mijn eigen tips niet altijd toegepast). Ik zal dan meteen ook van de gelegenheid gebruikmaken om algemeen enkele redenen uit te leggen waarom € 0,10 voor veel beginnende vertalers een utopie lijkt en waarom velen er amper in slagen zo’n bedrag te onderhandelen.

Scroll naar boven