Tarieven voor beginners – Deel I: hoe bereken je je ideale tarief?

Ik krijg regelmatig de vraag wat een goed tarief is voor beginnende vertalers. Ik vind het persoonlijk een moeilijke vraag om te beantwoorden, want wat voor mij een goed tarief is, is misschien te laag of juist te hoog voor anderen. Bovendien hanteert een vertaler meer dan één tarief: je rekent niet hetzelfde aan voor algemeen werk, gespecialiseerd werk, spoedklussen of weekendwerk en ook naargelang je klant (vertaalbureau of eindklant), varieert je tarief al eens.

Bovendien lijkt het onderwerp absolute taboe. Telkens als de vraag gesteld wordt in een vertalersgroep op Facebook, komt er ofwel geen antwoord op, ofwel een heel neutraal antwoord. Soms komt er ook kritiek en als er dan toch een tarief gegeven wordt, lijkt dat meer een streeftarief dan het werkelijke tarief dat die vertaler aanrekent.

Een eeuwig vraagstuk

Inderdaad, veel vertalers stellen dat € 0,10 per woord het absolute minimum is voor vertalingen. Sommigen schreeuwen dat zelfs van de daken. Ook ik heb dat lange tijd gedacht en voelde me dan ook een tijdlang slecht als ik lager aanvaarde … om dan achteraf viavia te vernemen dat veel van die vertalers hun eigen ‘regeltjes’ soms overtreden. Om verschillende redenen natuurlijk, die niet altijd slecht zijn, maar het laat mij en andere beginnende vertalers wel met vragen achter en vooral onzekerheid.

Sommige beginnende vertalers komen me vertellen dat ze zich eerder wantrouwig opstellen tegenover het advies van ervaren vertalers. Ze denken namelijk dat ervaren vertalers opzettelijk dergelijke ‘hoge’ tarieven voorstellen om te vermijden dat beginnende vertalers hun klanten afpakken.

Anderen vertellen me dat ervaren vertalers hun eerste jaren als vertaler al helemaal vergeten zijn en dus amper realistisch advies kunnen geven.

Is deze kritiek terecht? Geen idee, maar ze komt wel voort uit het feit dat tarieven zo’n groot taboe zijn. Wie durft een lager tarief dan de norm voor te stellen, kan rekenen op bakken kritiek.

Om beginnende vertalers een zo volledig en realistisch mogelijk antwoord te bieden, wil ik graag een reeks blogs opstellen waarin ik me eens helemaal niets aantrek van alle normen, taboes of kritiek en waarin ik 100% eerlijk mijn ervaring deel.

Ik zal verschillende onderwerpen aansnijden. In de volgorde van de blogs:

Vandaag bespreken we het eerste puntje: je ideale tarief.

Voor we beginnen …

Tarieven zijn een erg persoonlijk onderwerp. Mijn mening is niet per se de mening van anderen en mijn persoonlijke financiële situatie is niet dezelfde als die van anderen. Ik kan me bepaalde dingen permitteren die anderen niet kunnen en omgekeerd. Daarom raad ik je aan om ook andere blogs hierover te lezen, zodat je verschillende meningen kunt ontdekken. Ik zal ook steeds proberen mijn persoonlijke situatie te schetsen, zodat je bepaalde beslissingen beter kunt begrijpen.

Hier geef ik alvast drie blogs van Els Peleman, de prijstabel op Proz.com en een algemeen artikel op I Can Localize en Translation Journal.

Bekijk ook zeker eens het rapport van de Belgische Kamer voor Vertalers en Tolken. Daarin staan de resultaten van een grote enquête uit 2018 onder vertalers en tolken. Ook de tarieven worden uitvoerig besproken.

!! Vermijd artikels van grote vertaalbureaus: velen hebben de neiging de realiteit in hun voordeel om te buigen.

Ten slotte wil ik ook duidelijk maken dat als ik over 8, 9 of 10 cent per woord spreek, het gaat om het tarief dat je vertaalbureaus voorstelt voor vertalen en enkel vertalen. Dit is dus niet het tarief dat je directe klanten zou voorstellen, zoals ik in deel IV van deze reeks uitleg.

Hoe bereken je je ideale bedrag?

Ongeacht wat je werkelijk zult krijgen van klanten, is het belangrijk dat je je ideale bedrag berekent. Het is het bedrag waarnaar je streeft en dat je bij onderhandelingen altijd als eerste zal voorstellen. Het is je stokpaardje: voor minder werk je liever niet en je doet er alles aan om je bedrag te verdedigen en te rechtvaardigen.

Het kan vrij intensief zijn om dit bedrag te berekenen, zeker omdat je er even al je uitgaven op maand- of jaarbasis moet bijnemen. Maar weet dat dit de snelste manier is om precies dat tarief te vinden dat jij nodig hebt. Het bepaalt je positie op de markt en je positie in onderhandelingen. Neem er dus even pen en papier bij en volg mee.

Stap één: bereken je minimuminkomen

Om te weten hoeveel je kunt vragen voor je vertalingen, moet je eerst en vooral weten hoeveel je nodig hebt om te overleven. Je moet een duidelijk beeld hebben van je uitgaven en het liefst hou je ook rekening met je sociale leven (want oké, op zich heb je die breiles elke zaterdagmiddag niet nodig om te overleven, maar het is toch een fijne extra, niet?).

Stel jezelf enkele vragen:

  • Hoeveel heb je maandelijks minstens nodig om rond te komen?
  • Heb je een actief sociaal leven? Ga je vaak op stap?
  • Heb je hobby’s?
  • Heb je leningen of schulden die je moet afbetalen?
  • Heb je kinderen?

Tel al je uitgaven samen en voilà, nu heb je het minimumbedrag dat je maandelijks moet verdienen om zo comfortabel mogelijk te leven.

Tip
Vermenigvuldig dit bedrag ook met 12 om te weten hoeveel je jaarlijks moet verdienen. Of bereken meteen het bedrag dat je op jaarbasis nodig hebt. Als vertaler ben je namelijk altijd onderhevig aan schommelingen. Zelfs als je al tien jaar bezig bent, zullen er maanden zijn dat je veel verdient en maanden dat je weinig verdient. Het is moeilijk, ik weet het, maar in de ideale wereld focus je je niet op je maandloon, maar liever op je jaarloon. Zolang je op jaarbasis goed bezig bent, is het goed. Kijk niet te veel naar wat je per maand verdient.

Hou rekening met de belastingen

Let wel op bij je berekening: als zelfstandige moet je rekenen dat je ongeveer de helft van je bruto-inkomen moet afstaan aan de belastingen, het sociaal verzekeringsfonds en investeringen. Besef daarnaast ook dat je geen gewaarborgd inkomen hebt bij ziekte en verlof en dat je zelf instaat voor pensioen (tenzij je voor ziekte en pensioen een verzekering hebt natuurlijk, maar ook dan moet je rekening houden met de kosten van de verzekering).

Om te weten hoeveel je bruto moet verdienen, moet je het bedrag dat je zonet berekende dus maal twee doen.

Vraag hulp aan je boekhouder

Heb je moeite om deze bedragen te berekenen? Ga dan eens langs bij jouw boekhouder. Hij of zij beschikt over de nodige tools om dit bedrag voor jou en je persoonlijke situatie te berekenen.

Mijn ervaring

In elke blog die ik over tarieven schrijf, deel ik ook mijn ervaring. Ik wil hierbij wel benadrukken dat dit mijn ervaring was van toen ik net startte. Nu ik al enkele jaren vertaal, is mijn situatie anders en focus ik me niet langer op een minimumbedrag, maar probeer ik elke maand mijn grenzen te verleggen. Ik zoek bewust groei op en daar gaan natuurlijk andere berekeningen mee gepaard.

Maar even terug naar het begin. Toen ik mijn minimumbedrag berekende, kwam ik uit op een brutobedrag van minstens € 2900 per maand.

Stap 2: bereken je droomtarief

Nu, als ondernemer mogen we natuurlijk dromen en dus is het ook belangrijk dat we een droomtarief bepalen. Opnieuw, dit droomtarief is van toepassing op je beginjaren. Naarmate je langer werkt, zul je meer verdienen en gaat je droomtarief automatisch omhoog. Je verlegt je grenzen en zoekt nieuwe uitdagingen op. Maar alles begint dus bij dat allereerste bedrag dat je als droomtarief vastlegt.

Er zijn eigenlijk geen grenzen op wat je kiest als droomtarief. In theorie kun je gewoon je minimumtarief nemen en er dan een willekeurige som aan toevoegen. Een bedrag waarvan je zegt: “Hier zou ik nu eens heel gelukkig mee zijn.”

Tegelijkertijd moeten we ook realistisch zijn. Iedereen droomt er natuurlijk van om € 100.000 per jaar te verdienen en hoewel er starters zijn die hier zeker in slagen, is de kans groot dat je het met een bescheidener bedrag moet stellen.

Neem er dus eens je minimumbedrag bij en stel jezelf dan de volgende vragen:

  • In welke mate wil je investeren in je zaak?
  • Wat beschouw je als een mooi, maar haalbaar startersloon?

Vraag jezelf ook af hoe hard je bereid bent te werken voor je geld. Ondernemers die heel actief naar klanten op zoek gaan en zeer goede verkopers zijn, gaan natuurlijk hogere doelen kunnen stellen – en halen – dan vertalers die het liever rustig aan willen doen.

Mijn ervaring

Mijn streefbedrag is € 4000 per maand (maar laat dat je niet beïnvloeden om zelf meer of minder als doel te stellen). Als beginner vind ik dat een mooi bedrag: ik heb voldoende geld om van te leven en heb nog geld over om uit te gaan én te investeren in mijn zaak. Ik kan zelfs een beetje sparen voor later. Omdat ik al het overblijvende geld hou om te sparen, zet ik wel geen geld opzij voor pensioen of als buffer voor ziekte. Besef dus goed dat dit een mooi streefbedrag is als beginner, maar dat het niet houdbaar is op termijn.

Iets wat ik vaak hoor zeggen, is dat je na 5 jaar werken, opstarten, groeien en uitproberen toch minstens € 80 000 bruto moet verdienen jaarlijks, ofwel zo’n € 6500 per maand. Ik ga akkoord met die stelling: als je een buffer wilt hebben en voldoende pensioen wilt opbouwen, moet je meer verdienen dan € 4000 per maand. Ergens tussen € 5000 en € 6000 lijkt me dan ideaal. Als je niet alleen comfortabel wilt leven, maar ook nog eens financieel vrij wilt zijn, zou ik eerder mikken op € 100.000 per jaar of € 8.000 per maand.

Voor je panikeert: je hebt 5 jaar tijd om tot dat bedrag te komen. Zelfs langer als je wil. Je mag namelijk groeien op JOUW tempo. En dat lukt wel. Je zult merken dat hoe meer ervaring je hebt, hoe makkelijker je klanten vindt en hoe vaker je een hoger tarief kunt vragen. Ik spreek uit ervaring als ik zeg dat je omzet elk jaar opnieuw omhoog gaat, op voorwaarde dat je niet te passief onderneemt natuurlijk.

Stap 3: bereken je uur- en woordtarief

Zodra je je minimum- en droomloon hebt bepaald, begint het echte rekenwerk. Als vertaler rekenen we namelijk met een uurtarief (meestal voor revisie of transcriptie) of een woordtarief en dus is het hoog tijd dat we je maandloon in een uur- en woordtarief gieten.

Je uurtarief

We beginnen met het uurtarief. Denk eens na over hoeveel uren je per maand werkt. Of van plan bent te werken.

Als voorbeeld gaan we ervan uit dat we 40 uren per week werken, ofwel 160 uren per maand. Als we er dan mijn minimumloon van € 2900 en droomloon van € 4000, bijnemen, moet ik met andere woorden een uurtarief tussen de € 18 en € 25 per uur vragen.

Makkelijk, die berekening, niet? Wel, niet helemaal … Er bestaat namelijk zoiets als feast and famine: soms heb je een week lang geen enkele klant en soms heb je een week lang de volle 40 uren werk (of zelfs meer).

Het is ook belangrijk om te beseffen dat je niet altijd vertaalt: je moet ook je boekhouding bijhouden, opleidingen volgen, klanten zoeken, mails beantwoorden, enz.

Je uurloon berekenen op basis van een klassieke 40-urenweek is dus geen goed plan. Je bent beter een beetje minder ambitieus en streeft bijvoorbeeld naar 25 à 30 uren per week werk. Ik kan je trouwens vertellen dat ik gemiddeld 25 uren per week vertaal. Het gebeurt niet vaak dat ik meer werk heb omdat ik voorlopig nog te weinig klanten heb. In mijn voorbeeld moet ik voor een 25-urenweek tussen de € 29 en € 40 per uur verdienen. Maak dezelfde berekening voor jouw minimum- en droomtarief.

Mijn ervaring

Toen ik net startte, was mijn uurloon € 30. Al snel merkte ik dat de meeste klanten ook € 40 aanvaardden en zelfs € 50, met als resultaat dat ik nu enkele klanten met € 30 heb, enkele met € 35 en steeds meer met € 40 en € 50. Met de stappen hierboven bepalen we wat je minstens nodig hebt, maar ik wil je al even zeggen dat je tarieven gradueel zullen evolueren. Als dat geen goed nieuws is!

Je woordtarief

Goed, zodra je een uurloon hebt, kun je je woordtarief bepalen. De enige vraag die je je dan moet stellen: hoeveel woorden vertaal je gemiddeld per uur? Er zijn altijd teksten die je sneller of trager vertaalt, maar gemiddeld, hoeveel woorden kun je aan? Als streefaantal om je woordtarief te berekenen, wordt er vaak 300 woorden per uur aangehaald. Stel dat je uurtarief € 40 is, dan komt dat neer op € 0,13/woord.

Oké, hmm … € 0,13/woord, dat is erg optimistisch als beginnend vertaler … Ik ben er in elk geval nog niet in geslaagd (maar laat dat je niet tegenhouden om het te proberen). Wel is het zo dat ik een pak meer woorden dan 300 kan vertalen op een uur tijd: ik vertaal er gemiddeld 400! En zo kom ik dan uit op € 0,10/woord. Als ik nog wat sneller vertaal, namelijk 500 woorden per uur, kom ik uit op € 0,08/woord.

Zo hebben we de tarieven die vaak worden aangeraden aan beginners: ergens tussen de € 0,08 en € 0,10 per woord, met een voorkeur voor € 0,10. Lager dan € 0,08 ga je beter niet, al houdt niets je natuurlijk tegen. Ik mag je namelijk niet zeggen welk tarief goed is voor jou, maar weet dat ik met een lager tarief persoonlijk moeite heb om voldoende geld over te houden om te investeren.

Slaag je er trouwens niet in meer dan 300 woorden per uur te vertalen? Dan kun je gelukkig rekenen op technologie om je rentabiliteit te verhogen: een CAT-tool helpt enorm met herhalingen en terminologie (een absolute aanrader bij technische en juridische teksten). Spraaksoftware zoals Dragon Naturally Speaking helpt je om sneller te typen. Ook ervaring helpt: hoe meer je vertrouwd bent met een genre, hoe minder je zult moeten opzoeken en hoe sneller je kunt vertalen. Geen zorgen dus, je komt wel aan die 400 woorden per uur en zelfs veel meer!

Feast and famine

Zo, we hebben al een aantal mooie beginnerstarieven bepaald: een minimumbedrag, een droombedrag, een uurtarief en een woordtarief.

Nu, wie goed heeft opgelet, heeft gemerkt dat ik in de voorbeelden mijn woordtarief berekend heb op basis van mijn droomuurtarief, namelijk € 40. Ik heb me dus niet gebaseerd om mijn minimumtarief van € 30 per uur. Dat heeft alles te maken met feast and famine: je hebt niet altijd evenveel werk. Eerder heb ik al vermeld dat je soms een week geen werk hebt en de andere week veel te veel, maar die trend kan ook langer duren: soms heb je een volledige maand amper werk of een volledige maand veel te veel.

Als je je uur- en woordtarieven berekent volgens je minimumbedrag, ga je helemaal niet veel verdienen tijdens de famine-perioden en loop je het risico je minimumbedrag voor die maand niet te halen. Dan kom je in de problemen.

Als je je uur- en woordtarieven berekent volgens je droombedrag, creëer je een buffer, waardoor je tijdens famine-perioden weliswaar je droombedrag niet haalt, maar wel zeker je minimumbedrag. Dat is erg belangrijk!

Waar is dat minimumbedrag dan goed goed? Wel, als je niet anders kunt dan je tarief onderhandelen, weet je dankzij je minimumbedrag meteen onder welk tarief je nooit mag gaan. Als € 0,10 per woord bijvoorbeeld mijn droombedrag is, stel ik dat altijd als eerste aan klanten voor. Pas wanneer ik merk dat dit bedrag echt niet mogelijk is, zak ik een beetje, maar nooit onder mijn minimumwoordtarief.

De eerste maanden

Ik smijt hier met grote bedragen: € 2900 minimum en het liefst € 4000. Als je net start, zul je dat in het begin natuurlijk niet halen. Je start met een handvol klanten die onmogelijk kunnen instaan voor je volledige inkomen. Ook zul je nog geen volle 40 uur per week vertalen. Je zult meer inzetten op prospectie en naamsbekendheid.

Het allereerste jaar dat je start, of toch minstens de eerste zes maanden, beschouw je dan ook beter als een uitzondering: kies wel al een droombedrag en een conform uur- en woordtarief, maar fixeer je nog niet op een minimumbedrag. De kans dat je dat de eerste maanden haalt, is namelijk klein en het bezorgt je alleen maar onnodige stress.

De eerste paar maanden doe je gewoon waar je je goed bij voelt: is dat uren kloppen om toch maar zoveel mogelijk geld te verdienen of is dat je tijd nemen om goede klanten tegen een goed tarief te zoeken? Beide is goed. Wat jij het liefste doet, is wat telt.

Scroll naar boven